Λαϊκή φωνήΕβδομαδιαία εφημερίς πολιτική και ειδησεογραφική1945 - ;όργανο του Δημοκρατικού συνασπισμού Αχαΐας
Βασικός Συντάκτης ο Νίκος Μπελογιάννης , κυ
κλοφορούσε παράνομα στην Πάτρα και στις γύρω περιοχές έως και το 1938 και ήταν "Όργανο συσπείρωσης των λαϊκών αντιδικτατορικών δυνάμεων στην Πελοπόννησο"...
Eπιμέλεια Ιστολογίου: Πάνος Αϊβαλής, δημοσιογράφος

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

.."Σκέφτομαι πως αυτά τα τρία συστατικά πρέπει νά 'χει η ζωή: το μεγάλο, το ωραίο και το συγκλονιστικό. Το μεγάλο είναι να βρίσκεσαι μέσα στην πάλη για μια καλύτερη ζωή. Όποιος δεν το κάνει αυτό, σέρνεται πίσω απ' τη ζωή. Το ωραίο είναι κάθε τι που στολίζει τη ζωή. Η μουσική, τα λουλούδια, η ποίηση. Το συγκλονιστικό είναι η αγάπη...
Νίκος Μπελογιάννης

~~

~~
πατήστε πάνω στην εικόνα

Translate {Μετάφραση]

"Η συμφιλίωση των πολιτισμών περνά μέσα από την οικουμενικότητα της Παιδείας"

Σάββατο 18 Ιουλίου 2015

Ν. Μπελογιάννης - Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο - "Ο Μπελογιάννης ζει!"

 Από την εφ. "Αριστερά!" τ.240 04/04/2008 του Φ. Παϊρίδη

Στις 30 Μάρτη συμπληρώθηκαν 62 χρόνια από την άνανδρη δολοφονία του Νίκου Μπελογιάννη από το μοναρχοφασιστικό καθεστώς της Αθήνας. Μέλος του ΚΚΕ από τα 19 του χρόνια, ο Μπελογιάννης υπήρξε από τους πιο αποφασισμένους, σταθερούς και προικισμένους αγωνιστές που αναδείχθηκαν στη μακρόχρονη ιστορία του λαϊκού μας κινήματος. Το πολιτικό του κριτήριο και η αγωνιστικότητά του τον ανέδειξαν στην ηγεσία του κόμματος. Η λαϊκότητα, η σεμνότητα και η στάση του απέναντι στο λαό αλλά και στους εχθρούς του τον έκαναν σύμβολο αγώνα και θυσίας. Η ζωή, η δράση και ο θάνατός του έχουν κατατάξει τον Νίκο Μπελογιάννη ως μια από τις πιο σημαντικές μορφές του κομμουνιστικού και του λαϊκού κινήματος της χώρας μας. Μια μορφή η οποία ενσαρκώνει τους πόθους, τους αγώνες, τις αγωνίες αλλά και τις ελπίδες του λαού για μια άλλη κοινωνία, χωρίς εξάρτηση, εκμετάλλευση και καταπίεση.
Ακόμα και ο τρόπος που επέλεξε η "κεντρώα" κυβέρνηση Πλαστήρα να τον εκτελέσει δείχνει το μεγαλείο του "κρατούμενου". Στη διάρκεια και των δυο δικών του ο Μπελογιάννης έγινε σύμβολο αντίστασης και μετατράπηκε από κατηγορούμενος σε κατήγορο των βασανιστών του ελληνικού λαού. Ένα πλατύ κίνημα συμπαράστασης ξεσηκώθηκε σε όλο τον κόσμο για τη σωτηρία του ίδιου αλλά και των συντρόφων του από τα χέρια των δημίων που ετοιμάζονταν να τους εκτελέσουν με διαταγή των αμερικάνων ιμπεριαλιστών. Για να φτάσουμε τα ξημερώματα Κυριακής της 30ής Μάρτη του 1952 –Κυριακή δεν είχαν τολμήσει ούτε οι Γερμανοί να εκτελέσουν κρατούμενους–, πριν ακόμα ξημερώσει, με το φως των τζιπ και με όλο τον αστικό πολιτικό κόσμο να κρύβεται για να μην υποχρεωθεί να απαντήσει στα αμείλικτα ερωτήματα, να δολοφονείται ο Νίκος Μπελογιάννης.
Τέτοιος ήταν ο πανικός και η βιασύνη των δολοφόνων να ξεμπερδεύουν με το έργο τους, που μετέφεραν τα πτώματα του Μπελογιάννη και των συντρόφων του στο Γ' Νεκροταφείο και τα έθαψαν σε ξένους τάφους, για να ανακαλυφθεί μετά το λάθος και να γίνει η κανονική κηδεία.
Και για άλλη μια φορά οι "νικητές" αποδείχθηκαν πολύ λίγοι μπροστά στο μεγαλείο, το θάρρος και το δίκιο των "νικημένων".
"Ο Μπελογιάννης μας έμαθε άλλη μια φορά πώς να ζούμε και πώς να πεθαίνουμε.
Μ’ ένα γαρύφαλλο ξεκλείδωσε όλη την αθανασία.
Μ’ ένα χαμόγελο έλαμψε τον κόσμο για να μη νυχτώσει"

(Από τον "Άνθρωπο με το γαρύφαλλο" που έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος τη μέρα της δολοφονίας του)

"Ο Μπελογιάννης ζει!"
Τον ξέρουνε τα ελάτια, τα πλατάνια
ίδιος μ' αυτά, περήφανος, στητός
ηχούν απ' τη φωνή του τα ρουμάνια
μπρος για τη νίκη, για το Κόμμα εμπρός

Ο Μπελογιάννης ζει μες την καρδιά μας,
ο Μπελογιάννης ζει πα στις κορφές
ο Μπελογιάννης ζει κι είναι κοντά μας
στων τραγουδιών τις λέφτερες στροφές.

Ζει σ' όλους τους καιρούς, σ' όλους τους τόπους
το κάθε σπίτι, σπίτι του δικό.
Ζει ο Μπελογιάννης, ζει με τους ανθρώπους
που χτίζουν έναν κόσμο σοσιαλιστικό.

Και στο τραπέζι της χαράς της πρώτης
στη νίκη της ειρήνης τη γιορτή
ο Μπελογιάννης θάν' πανηγυριώτης
με κόκκινο γαρύφαλλο στ' αφτί. 

Απόσπασμα από την ταινία "Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο" 
(κομμάτι από την απολογία του Ν.Μπελογιάννη):

Ολόκληρη η ταινία "Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο" του Ν. Τζήμα:

Τετάρτη 1 Απριλίου 2015

ΝΙΚΟΣ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΑΘΑΝΑΤΟΣ!!!



Ένα σπάνιο τραγούδι, αφιερωμένο στο Νίκο Μπελογιάννη, από την χορωδία της ΠΠΣΠ (Προοδευτική Πανσπουδαστική Συνδικαλιστική Παράταξη) του ΚΚΕ(μ-λ) ηχογραφημένο στα 1977.
Το τραγούδι υπάρχει στο CD "τα τραγούδια του μεγάλου σηκωμού " 
εκδόσεις Προλεταριακή Σημαία.

Νίκος Μπελογιάννης: ..."Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας.

"Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια!
τον ήλιο π’ ανατέλλει να χαρώ
κι αν κάνετε τα στήθια μου κομμάτια
εσείς πεθαίνετε κι όχι εγώ.
...
Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια!
δεν σκιάζομαι τα βόλια τα σκληρά, 
πηγαίνω στα ουράνια παλάτια
να στείλω στους ανθρώπους τη χαρά".



Είναι οι συγκλονιστικοί στίχοι που έγραψε για την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη ο Κώστας Βίρβος, μελοποίησε ο Χρήστος Λεοντής κι απέδωσε σε μιά ρωμαλέα ερμηνεία ο Στέλιος Καζαντζίδης.

..."Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας. Το δείξαμε όταν εκινδύνευε η ελευθερία, η ανεξαρτησία και η ακεραιότητά της και, ακριβώς, αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες χωρίς πείνα και πόλεμο. Για το σκοπό αυτό αγωνιζόμαστε και όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας. Πιστεύω ότι δικάζοντάς μας σήμερα, δικάζετε τον αγώνα για την ειρήνη, δικάζετε την Ελλάδα"...
Ήταν τα τελευταία λόγια του Νίκου Μπελογιάννη κατά την απολογία του, το Φλεβάρη του 1952. 

Το ΚΚΕ γεννά Μπελογιάννηδες! Στο ΚΚΕ -στην ψυχή και το αίμα των Κομμουνιστών ανήκουν, κι είναι λυπηρό, σήμερα, 30 Μάρτη 2015 να βλέπει κανείς να πιάνουν τ' όνομα του Νίκου Μπελογιάννη, να προσπαθούν να σφετεριστούν την προσωπικότητα του μήπως και κάτι πιάσουν "στην πλειοδοσία της αγοράς", κάποιοι που σ' άλλο δρόμο από το δρόμο των ιδανικών Εκείνου βρίσκονται...
Τελικά, ποιο ήταν εκείνο που τροφοδότησε με τόση δύναμη τον Μπελογιάννη, που τροφοδότησε με τόση δύναμη τόσους και τόσους Μπελογιάννηδες στην Ελλάδα και όπου Γης, ώστε να αντιμετωπίσουν με τόση περιφρόνηση το θάνατο; Ηταν δίχως αμφιβολία το όραμα για μια κοινωνία απαλλαγμένη από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, μια κοινωνία αληθινής ελευθερίας. Ηταν η πίστη ότι αυτά θα γίνουν πραγματικότητα. Οι νέες γενιές των κομμουνιστών ας κρατήσουν τα λόγια του Μπελογιάννη: «Αντλείς όμως απέραντες και ανεξάντλητες δυνάμεις από την πίστη σου στο Κόμμα και στη νίκη»...
-----
>>>| Η ώρα είναι 3 μετά τα μεσάνυχτα, το ημερολόγιο γράφει 30 Μάρτη 1952. Στις φυλακές της Καλλιθέας επικρατεί νεκρική σιγή. Ακούγονται τα βαριά βήματα του δεσμοφύλακα. Φτάνει στο κελί του Νίκου Μπελογιάννη. Το ξεκλειδώνει, τον ξυπνάει. Δίπλα του στέκει, όπως ένα μακάβριο φάντασμα, ο βασιλικός επίτροπος συνταγματάρχης Αθανασούλης. Διαβάζει στον Μπελογιάννη την απόφαση να τον οδηγήσουν μαζί με τους συγκρατουμένους του Νίκο Καλούμενο, Ηλία Αργυριάδη και Δημήτρη Μπάτση στην εκτέλεση. Στις 3 και 20 η φάλαγγα βγήκε από τις πόρτες των φυλακών κατευθυνόμενη με δαιμονισμένη ταχύτητα προς το "συνήθη τόπο των εκτελέσεων", το Γουδή.
Το απόσπασμα παρατάσσεται με τα όπλα "επί σκοπόν". Είναι σκοτάδι ακόμα. Οι αρχιδήμιοι στρέφουν τους προβολείς των αυτοκινήτων στα πρόσωπα των μελλοθανάτων. Ώρα 4 και 12 λεπτά. Ακούγονται οι δολοφονικές ομοβροντίες. Το έγκλημα της κυβέρνησης Πλαστήρα ολοκληρώθηκε. Οι εφημερίδες θα γράψουν ότι ο Μπελογιάννης είχε ακούσει ήρεμος μ' ένα πικρό χαμόγελο την καταδίκη του σε θάνατο, αποχαιρέτησε τους συγκρατουμένους του στις φυλακές και μπρος στο εκτελεστικό απόσπασμα αρνήθηκε να του δέσουν τα μάτια. Ζητωκραύγασε για το ΚΚΕ και έπεσε από τις σφαίρες του αποσπάσματος. Ήταν 37 χρόνων.
.....
«Είμαι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και ακριβώς για την ιδιότητά μου αυτή δικάζομαι, γιατί το κόμμα μου παλεύει και χαράζει το δρόμο της Ειρήνης, της Ανεξαρτησίας και της Ελευθερίας. Στο πρόσωπό μου δικάζεται η πολιτική του ΚΚΕ».
*
«Εάν έκανα δήλωση αποκήρυξης θα αθωωνόμουνα κατά πάσα πιθανότητα μετά μεγάλων τιμών… Αλλά η ζωή μου συνδέεται με την ιστορία του ΚΚΕ και τη δράση του… Δεκάδες φορές μπήκε μπροστά μου το δίλημμα: να ζω προδίδοντας τις πεποιθήσεις μου, την ιδεολογία μου, είτε να πεθάνω, παραμένοντας πιστός σ’ αυτές. Πάντοτε προτίμησα το δεύτερο δρόμο και σήμερα τον ξαναδιαλέγω».
*
«Θα έλεγα ότι «δε μιλάνε για σχοινί στο σπίτι του κρεμασμένου», γιατί ο κόσμος το ‘χει τούμπανο τι ρόλο παίζουν οι Αμερικανοί στην Ελλάδα. Και εδώ μέσα αποδείχτηκε ο ρόλος τους, ακόμη και στις ανακρίσεις της Ασφάλειας. Οι κομμουνιστές δεν είναι όργανα των ξένων. Ο κομμουνισμός είναι πανανθρώπινο ιδανικό και παγκόσμιο κίνημα (…). Μπορεί ποτέ όργανα των ξένων να δημιουργήσουν ένα τέτοιο μεγαλειώδες κίνημα; Ποιος ξένος πράκτορας δίνει με τέτοια απλοχεριά τη ζωή του, όπως τη δίνουν χιλιάδες κομμουνιστές; Οι θυσίες αυτές μόνο με τις θυσίες των πρώτων χριστιανών μπορεί να συγκριθούν. Αλλά και πάλι υπάρχει μια διαφορά, ότι ενώ οι χριστιανοί δέχονταν το μαρτύριο και το θάνατο, ελπίζοντας να κληρονομήσουν τη βασιλεία των ουρανών, οι κομμουνιστές δίνουν τη ζωή τους μην ελπίζοντας σε τίποτα. Τη δίνουν για ν’ ανατείλει στην ανθρωπότητα ένα καλύτερο, ευτυχισμένο αύριο, που αυτοί δε θα το ζήσουν. Ποιο όργανο των ξένων μπορεί να προσφέρει τη ζωή του σ’ έναν τέτοιο μεγάλο σκοπό;».
~~~~
«Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας έχει στο λαό βαθιές ρίζες. Συνδέεται μαζί του με ακατάλυτους δεσμούς αίματος και δεν μπορεί κανείς να το εξοντώσει ούτε με στρατοδικεία, ούτε με εκτελεστικά αποσπάσματα. Ο στόχος μας ήταν και είναι να προστατέψουμε τα συμφέροντα του λαού και της χώρας μας…»
*
«Τα δικαστήριά σας είναι δικαστήρια σκοπιμότητας. Γι’ αυτό δε ζητώ την επιείκειά σας. Αντικρίζω την καταδικαστική σας απόφαση με περηφάνια και ηρεμία. Με το κεφάλι ψηλά θα σταθώ μπροστά στο εκτελεστικό σας απόσπασμα. Αλλά είμαι σίγουρος πως θα ‘ρθει η μέρα, που οι ίδιοι δικαστές που τώρα με δικάζουν, θα ζητήσουν χάρη απ’ τον ελληνικό λαό. Δεν έχω άλλο τίποτε να πω».
*
Από την απολογία του Νίκου Μπελογιάννη στην πρώτη του δίκη, Νοέμβρης 1951.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
«Την ευθύνη για το ότι η ελληνική γη είναι σπαρμένη με τάφους και ερείπια, τη φέρουν μόνο οι ξένοι ιμπεριαλιστές και οι έλληνες υπηρέτες τους…»
*
«Εμείς πιστεύουμε στην ορθότητα της θεωρίας, που γέννησαν τα μυαλά των πιο πρωτοπόρων ανθρώπων. Και το νόημα του αγώνα μας είναι η θεωρία αυτή να γίνει πραγματικότητα τόσο για την Ελλάδα όσο και για όλο τον κόσμο…»
*
«Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας. Το δείξαμε όταν εκινδύνευε η ελευθερία, η ανεξαρτησία και η ακεραιότητά της και, ακριβώς, αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες χωρίς πείνα και πόλεμο. Για το σκοπό αυτό αγωνιζόμαστε και όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας. Πιστεύω ότι δικάζοντάς μας σήμερα, δικάζετε τον αγώνα για την ειρήνη, δικάζετε την Ελλάδα».
~~~
«Οι οργανωτές αυτής της δίκης, ντόπιοι και ξένοι, κατέβαλαν πρωτοφανείς προσπάθειες για να κατασυκοφαντήσουν τον αγώνα του ΚΚΕ, χωρίς να διστάσουν ούτε μπροστά στη διαστρέβλωση γνωστών κειμένων. Απέναντι σ’ αυτές τις προσπάθειες εμείς βρεθήκαμε τελείως ανυπεράσπιστοι, γιατί μέσα στα απομονωτήρια της ασφάλειας δε μας δόθηκε καθόλου ο χρόνος και η δυνατότητα να μελετήσουμε και να συγκεντρώσουμε τα απαραίτητα για την υπεράσπισή μας στοιχεία. Ετσι υποχρεωθήκαμε να παλέψουμε κάτω από απαράδεχτα άνισους όρους. Αλλά παρ’ όλα αυτά, αποδείχτηκε ότι το ΚΚΕ είναι κόμμα πατριωτικό, με τίτλους εθνικούς, που κανένα άλλο κόμμα δεν έχει να παρουσιάσει. Γιατί στο βωμό της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας της Ελλάδος έχει προσφέρει φοβερές εκατόμβες. Και αν δεν υπήρχαν σήμερα οι έμποροι και οι κάπηλοι του μίσους, η συμβολή του ΚΚΕ στην ειρήνευση του τόπου θα είχε εκτιμηθεί όχι μόνο από τους φίλους, αλλά και από τους τίμιους και καλόπιστους αντιπάλους μας. Γι’ αυτό οι σφαίρες του εκτελεστικού αποσπάσματος δε δολοφονούν εμάς. Δολοφονούν την ειρήνευση και την τιμή της Ελλάδος».
*
Από την απολογία του Νίκου Μπελογιάννη στη δεύτερη δίκη του, Φλεβάρης 1952.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Οι δολοφόνοι δε θα μπορούσαν να αντέξουν ότι οι δίκες σκοπιμότητας που έστησαν μετατράπηκαν από τον Μπελογιάννη σε ένα αμείλικτο κατηγορητήριο εναντίον τους. Δεν μπορούσαν να ανεχτούν ότι τους ξεφτίλισε μέσα στα ίδια τα στρατοδικεία τους.
Ενδεικτικός ο διάλογος του Μπελογιάννη με έναν από τους βασικούς κατηγόρους του, τον αστυνομικό Αγγελόπουλο:
*
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Ισχυρίζεστε ότι ήρθα εδώ για να εφαρμόσω τις αποφάσεις των ολομελειών της ΚΕ του ΚΚΕ;
ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Μάλιστα.
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Οι αποφάσεις αυτές λένε, ότι βάση της δράσης του ΚΚΕ είναι ο αγώνας για το ψωμί, τις δημοκρατικές ελευθερίες, την ειρήνη. Ετσι δεν είναι;
ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Ετσι.
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Επομένως, ο αγώνας για το ψωμί, τις δημοκρατικές ελευθερίες και την ειρήνη είναι συνωμοσία κατά της Ελλάδας;
ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Οχι.
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Ευχαριστώ. Αυτό μονάχα ήθελα να διευκρινίσω.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Την 1η Μάρτη του ’52, το στρατοδικείο εκδίδει την απόφασή του: «Εις θάνατον».
Την ίδια μέρα, οι ΗΠΑ μέσω του οργάνου τους, τη «Φωνή της Αμερικής» αναφωνούν:
«Η δίκη αυτή είναι ένα από τα σπουδαιότερα παγκόσμια γεγονότα τα οποία εσημειώθησαν τον Φεβρουάριον του ’52. Αποτελεί δίδαγμα διά τον ελεύθερον κόσμον. Αποδεικνύει ότι τα απανταχού κομμουνιστικά κόμματα δεν εμπνέονται από πολιτικούς σκοπούς αλλά αποτελούν οργανώσεις κατασκοπίας».
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
«Ο υπαρχιφύλαξ, διαταχθείς υπό του διευθυντού του, μετέβη αμέσως εις την πτέρυγαν όπου ευρίσκοντο τα κελιά των 8 μελλοθανάτων και εισήλθεν πρώτον εις το υπ’ αριθμ. 2 απομονωτήριον, εις το οποίο εκρατούντο οι Μπελογιάννης, Λαζαρίδης και Μπάτσης. Πλησιάζει τον Μπελογιάννη.
*
«Νίκο σήκω»
Ατάραχος ο Μπελογιάννης σηκώνεται και λέει:
«Πάμε για καθαρό αέρα;»
«Ναι, του απαντά, σας πάνε για εκτέλεση» (…)»

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Η πρώτη δίκη του Νίκου Μπελογιάννη
«Υποχρεωθήκαμε να παλέψουμε κάτω από απαράδεκτα άνισους όρους. Αλλά παρ' όλα αυτά αποδείχτηκε ότι το ΚΚΕ είναι κόμμα πατριωτικό με τίτλους εθνικούς, που κανένα άλλο κόμμα δεν έχει να παρουσιάσει. Γιατί στο βωμό της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας της Ελλάδος έχει προσφέρει φοβερές εκατόμβες».
-Δείτε περισσότερα εδώ:

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

«Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας. Το δείξαμε όταν εκινδύνευε η ελευθερία, η ανεξαρτησία και η ακεραιότητά της και ακριβώς αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες χωρίς πείνα και πόλεμο. Γι' αυτό το σκοπό αν χρειαστεί, θυσιάζουμε και τη ζωή μας».
-Δείτε περισσότερα εδώ:
-----
>|<
-----
Tο ΚΚΕ γεννά Μπελογιάννηδες
-------------------------------------------
Άρθρα του τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, έχουν δημοσιευτεί το 2010 με αφορμή τα 58 τότε χρόνια από την εκτέλεση του κομμουνιστή Νίκου Μπελογιάννη.
Δείτε εδώ:
-----
>|<
-----
Οι Πλουμπίδης - Μπελογιάννης, 

η καπηλεία και η αντι-ΚΚΕ επίθεση
-------------------------------------------------
..."Την ίδια στιγμή που χιλιάδες φίλοι και μέλη του ΚΚΕ τιμούσαν τη μνήμη και πολιτική παρακαταθήκη του Νίκου Μπελογιάννη (του κομμουνιστή, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, που εκτελέστηκε στις 30/3/1952 μαζί με τους συντρόφους του Η. Αργυριάδη, Ν. Καλούμενο και Δ. Μπάτση), στο Κερατσίνι πραγματοποιούνταν εκδήλωση «τιμής» στον Νίκο Πλουμπίδη (του επίσης κομμουνιστή, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, που εκτελέστηκε στις 14/8/1954). Η εκδήλωση αυτή, όμως, στην οποία υπήρξαν και εκτενείς αναφορές στον Μπελογιάννη, δεν ήταν για τον κομμουνιστή Πλουμπίδη, αλλά για έναν άλλο, δήθεν «αριστερό», «ανανεωτικό», «μη-δογματικό», έναν «αντι-ΚΚΕ» Πλουμπίδη. Η εν λόγω εκδήλωση δεν ήταν η πρώτη του είδους της. Είχαν προηγηθεί μια σειρά τέτοιες σε Ελευσίνα, Μαρούσι, κ.α., με πρωτοβουλία δυνάμεων που πρόσκεινται στον ΣΥΡΙΖΑ.
Οι λαθροχειρίες, οι διαστρεβλώσεις και τα ψέματα που επιστρατεύτηκαν - διαποτισμένα με ένα άκρατο αντι-ΚΚΕ μίσος - για να αποσπαστούν οι δύο αυτοί κομμουνιστές ήρωες από το Κόμμα τους, να εμφανιστούν ως «ξένα σώματα» σε αυτό, ώστε να το χτυπήσουν - όχι μόνο στο τότε, αλλά κυρίως στο σήμερα - ξεπερνούν κάθε προηγούμενο (αν και πολλά από αυτά δεν είναι καινούργια, αλλά αποτελούν παλιό καλό αναμασημένο αντικομμουνισμό). Ας δούμε ορισμένα από αυτά που ειπώθηκαν, σημείο προς σημείο"...:


-/ Άρθρο του Αναστάση Γκίκα συνεργάτη του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ στον Ριζοσπάστη 7 Απρίλη 2013. Είναι ωστόσο εξόχως επίκαιρο σήμερα Δευτέρα 30 Μαρτίου 2015. 

Αφιέρωμα στον Νίκο Μπελογιάννη



|ΣΥΝΕΧΕΙΑ στο χθεσινό αφιέρωμα στον Νίκο Μπελογιάννη, η σημερινή αναφορά σε μια γενναία γυναίκα, την Μαρία Φωκά. Η γνωστή ηθοποιός που καταδικάστηκε σε ισόβια για κατασκοπεία, μαζί με τον Μπελογιάννη για τους νεότερους, ήταν η αγαπημένη γιαγιά των σίριαλ, αλλά για τους παλαιότερους, που διατηρούν μνήμες από τα χρόνια του πολέμου, ήταν μια σεμνή αγωνίστρια του θεάτρου και της ζωής. Διπλά αγαπημένη για πολλούς από εμάς εδώ στο Ρέθυμνο, καθώς υπήρξε η πρώτη σύζυγος ενός σπουδαίου Ρεθεμνιώτη, του αγωνιστή, του μεγάλου δημιουργού του Θεάτρου Λυκούργου Καλλέργη, μητέρα της Ισμήνης Καλλέργη που απέκτησαν από τον γάμο τους.
Η Μαρία Φωκά στα μαύρα χρόνια της γερμανικής κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και ως μέλος του ΚΚΕ συμμετείχε στους αγώνες.
Πάλεψε για τις ιδέες της και στα μεταπολεμικά χρόνια κάθισε στο εδώλιο -στη φωτογραφία εικονίζονται μαζί με τον Νίκο Μπελογιάννη στην Δίκη- και καταδικάστηκε ως κατάσκοπος κατά της Ελλάδας! Ηταν η εποχή του ψυχρού πολέμου και οι κομμουνιστές αντιμετωπίζονταν ως πράκτορες της Σοβιετικής Ένωσης.
Την περίοδο της παρανομίας του ΚΚΕ, ήρθε σε επαφή με αριστερούς στο Παρίσι, που της έδωσαν χρήματα, για να τα μεταφέρει στο κόμμα στην Αθήνα. Έλειπε, όμως, ο άνθρωπος, στον οποίο έπρεπε να παραδώσει τα χρήματα. Ετσι, η Φωκά του άφησε ένα σημείωμα.
Η αστυνομία έκανε έφοδο στο αρτοποιείο, όπου θα παραδίδονταν τα χρήματα, βρήκε το σημείωμα και ενοχοποίησε τη νεαρή ηθοποιό. Αυτό ήταν αρκετό, για να την κατηγορήσουν -όπως όλους τους κομμουνιστές- για αντεθνική δράση και κατασκοπεία.
Έτσι, το 1952, βρέθηκε συγκατηγορούμενη των Νίκου Μπελογιάννη, Αργυριάδη, Μπάτση, Καλούμενου, Έλλης Παππά-Ιωαννίδου και πολλών άλλων, στην περίφημη δίκη, που κατέληξε σε εκτελέσεις. Στα πρακτικά αναφέρεται με το όνομα Μαρία Καλλέργη, δηλαδή με το όνομα του τότε συζύγου της, Λυκούργου Καλλέργη.
Το Διαρκές Στρατοδικείο Αθηνών αποφάνθηκε ότι οι κατηγορούμενοι «εκηρύχθησαν ένοχοι». Ειδικότερα, καταδίκασε «διά ψήφων 3-2 την Καλλέργη Μαρία επί σκοπώ κατασκοπείας». Η ποινή αρχικά ήταν ισόβια κάθειρξη, αλλά αργότερα μειώθηκε σε 10 χρόνια κάθειρξη και επιβλήθηκε «αποστέρησις των πολιτικών δικαιωμάτων επί 10ετίαν».

Ο μάρτυρας που «έκαψε» τη Μαρία Φωκά

Από τα πρακτικά της δίκης του «Διαρκούς Στρατοδικείου Αθηνών (Τμήμα Β), κατά τις συνεδριάσεις του Φεβρουαρίου και της 1ης Μαρτίου του 1952, εντοπίσαμε το κάτωθι απόσπασμα, από την κατάθεση του μάρτυρα κατηγορίας Κωνσταντίνου Παπαθανασίου:
«Μετά την λήξιν του συμμοριτισμού υπήρχον πληροφορίαι ότι ειργάζοντο παρανόμως δίκτυα πληροφοριοδοτών και κατασκόπων, κατωρθώθη δε να τεθώμεν επί τα ίχνη των. Το πρώτο εντοπίσθη ασύρματος εις Γλυφάδαν…».
Και συνεχίζει: «Η Καλλέργη ήλθεν από το Παρίσι εκ μέρους του Δημητρακαρέα διά να δη αν έφθασαν αι αποσταλείσαι 1.600 λίρες… Τα χρήματα αυτά προωρίζοντο διά τη χρηματοδότησιν του δικτύου».
Η καταδίκη απο το Στρατοδικείο ανάγκασε την ηθοποιό να αποχωριστεί το θέατρο για οκτώ περίπου χρόνια.
Επανήλθε στη σκηνή τη σεζόν 1958-59, σε περιοδεία του Λάμπρου Κωνσταντάρα.
Η Μ. Φωκά γεννήθηκε το 1916 στο Αργοστόλι και σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης «Κάρολος Κουν». Πρωτοεμφανίστηκε το 1944 (περίοδος των Δεκεμβριανών), στον ρόλο της Ασημίνας στη «Στέλλα Βιολάντη» του Γρ. Ξενόπουλου, όπου γνωρίστηκε και με τον μετέπειτα σύζυγό της, Λυκούργο Καλλέργη, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη.
Η αγαπημένη γιαγιά του θεάτρου και της τηλεόρασης, η στρατευμένη ηθοποιός, άφησε την τελευταία της πνοή μετά από εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς στις 15 Ιουνίου 2001 στο νοσοκομείο St. Thomas του Λονδίνου, όπου ζούσε μαζί με την κόρη της Ισμήνη Καλλέργη.
Ο τάφος της είναι στο κοιμητήριο του Πόρτσμουθ στη Νότια Αγγλία.

 
Πηγή:

Δευτέρα 30 Μαρτίου 2015

30 Μάρτη 1952. Την στιγμή της εκτέλεσης Ηλίας Αργυριάδης, Ν.Καλούμενος Δ.Μπάτσης, Νίκος Μπελογιάννης


30 Μάρτη 1952.
Ηλίας Αργυριάδης, Ν.Καλούμενος Δ.Μπάτσης, Νίκος Μπελογιάννης την στιγμή της εκτέλεσης.
Έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα με την καρδιά μας και με το αίμα μας.

Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2014

ΑΓΓΕΛΟΣ ΔΕΛΗΒΟΡΡΙΑΣ - Για την Έλλη Παππά


Σήµερα, µαζί µε την Έλλη Παππά, θα αποχαιρετήσουµε και τον
Νίκο Μπελογιάννη. Έναν άνθρωπο που έφυγε, όπως έφυγε,
ασυνόδευτος από φίλους και συναγωνιστές. Θα µου επιτρέψετε να
αφιερώσω και σ’ αυτόν ό,τι έχω να πω για τη σύντροφό του.
Όταν µόλις πριν από δύο χρόνια µιλούσα για το τελευταίο βιβλίο
της −Αποχαιρετισµός στον αιώνα µου− δεν µπορούσα να φαντα-
στώ πόσο σύντοµα θα αποχαιρετούσα και την ίδια. Πόσο θα µας
έλειπε η κριτική διεισδυτικότητα µιας γνωστικής και νοητικής επάρ-
κειας αποσταγµένης -όπως έλεγα τότε- «µέσα σε πιεστήρια επώ-
δυνων ατοµικών βιωµάτων». Προπάντων όµως η ζεστασιά ενός
ανθρώπου που, µολονότι είχε κυριολεκτικά σφυρηλατηθεί πάνω
στα αµόνια της ιστορίας µας, κατόρθωσε να περισώσει την ψυχική
και την πνευµατική του ακεραιότητα απ’ όσους οδοστρωτήρες σά-
ρωσαν τις µνήµες και τις συνειδήσεις, τα φρονήµατα και τις αξίες,
τα όνειρα και τις πεποιθήσεις µας.

Γιατί στην Έλλη Παππά χρωστάµε κάτι παραπάνω από την ανά-
γνωση του Πλάτωνα και του Λένιν, του Χέγκελ και του Μαρξ. Θα
της χρωστάµε το δίδαγµα του πώς κρατιέται κανείς ορθός, χωρίς
να παραπαίει ή να παραιτείται, πώς περισώζει την αξιοπρέπειά του
και πώς λαξεύει την αυτοσυνειδησία του, παρά τα συνεχή κυνη-
γητά και τις ανηλεείς διώξεις, τα στρατοδικεία, τις φυλακές και τις
εξορίες, τις επώδυνες διαψεύσεις των ελπίδων και τις χρεοκοπίες
των ιδεολογιών στις οποίες είχε επενδύσει τα ιδανικά του. Πώς
προστατεύει την πίστη του στο βαθύτερο νόηµα του ανθρωπισµού,
προφυλάσσοντας ταυτόχρονα τον ορθολογισµό του από τις µαγ-
γανείες των µεταφυσικών παρεκκλίσεων και τις θεωρητικές προ-
κλήσεις των πραγµατιστών του θετικισµού. Γιατί ανήκε σ’ αυτούς
που µας έµαθαν να σκεφτόµαστε και να µελετάµε, να αναρωτιό-
µαστε και να αγαπάµε, να τιµάµε τον διάλογο και να χαιρόµαστε
την επικοινωνία, να αγωνιζόµαστε και να µη το βάζουµε κάτω.
Σε τέτοιες στιγµές, ενώ η συγκίνηση βουρκώνει τη νηφαλιότητα
της ευθυκρισίας, οι λέξεις ηχούν παράξενα, αν δεν χάνουν το πε-
ριεχόµενό τους, και η αίσθηση της φτώχιας από την επερχόµενη
µοναξιά εκτροχιάζει τους ειρµούς των αναπολήσεων. Νοµίζω
ωστόσο ότι και η ίδια θα άκουγε ευχάριστα πως η ιδέα µιας οπι-
σθοχώρησής της ήταν εξίσου αδιανόητη µε την περιοδική έστω
ανάπαυλα που επιτάσσει κάθε κόπωση σωµατική. Ότι µπορούσε
δηλαδή να ανανεώνει την εκπληκτική αντοχή της χάρη σε µια συ-
νεχώς αναβλύζουσα εσωτερική ανάγκη για πνευµατική προ-
σφορά. Σ’ αυτήν ήταν ταγµένη και αυτήν υπηρέτησε ενσυνείδητα,
υποδειγµατικά και µε ακλόνητη συνέπεια. Μαζί µε τα αποθέµατα
µιας παιδείας και µιας αγωγής που έχουν προ πολλού µετοικήσει,
διέθετε άλλωστε την έµφυτη ικανότητα να κρατά τα µάτια της ανοι-
χτά µπροστά σε ό,τι καινούργιο και απρόσµενο εµφανίζεται, εµ-
πλουτίζοντας τον κόσµο της εµπειρίας και της αλληλεγγύης, της
επιστήµης και του στοχασµού. Να συµµερίζεται ευπρόσδεκτα τις
ανησυχίες των άλλων και να παρακολουθεί µε συµπάθεια τους
απρόβλεπτους αναπροσανατολισµούς της νεότερης γενιάς. Γιατί
µπορεί να προκαλούσε την ψευδαίσθηση µιας σωµατικά εύθραυ-
στης ύπαρξης, στα ανεξάντλητα όµως ψυχικά περιθώρια των αν-
τοχών της χωρούσαν άνετα και οι αγωνίες των άλλων.
Σε όλους όσοι την καταλάβαιναν και αποζητούσαν τη συντρο-
φιά της θα λείψει. Θα λείψει ο γόνιµος προβληµατισµός µιας συ-
νείδησης η οποία ελπίζαµε πως θα συντελούσε κάποτε στην αφύ-
πνιση της αυτοϊκανοποιηµένης Αριστεράς από τη µακαριότητα της
ακατανόητης νοητικής της απραγίας. Πως θα κινητοποιούσε τις
πνευµατικές και συναισθηµατικές διεργασίες που χρειάζεται και γε-
νικότερα ένας τόπος, όπου ανθεί εξακολουθητικά η απάθεια της
ακαδηµαϊκής αυτάρκειας και η απόλυτη αδιαφορία για τα διογ-
κούµενα προβλήµατα του ανθρώπου σε οικουµενική κλίµακα. Θα
λείψει η ετοιµότητα ενός σπινθηροβόλου πνεύµατος και η γοητεία
ενός ευφάνταστου λόγου, η ιδιοφυΐα της µαγειρικής ευχέρειας και
το κέφι των συµποσίων που µπορούσε να οργανώνει, η µαεστρία
των πολιτικών συζητήσεων τις οποίες ενορχήστρωνε και τροφο-
δοτούσε συστηµατικά. Το παράδειγµα των καταθέσεών της καθώς
και η θύµηση των δρόµων που διάβηκε στη ζωή θα θερµαίνουν
εντούτοις τη διάθεση όσων αναζητούν άλλους τρόπους για να επι-
τελέσουν το χρέος τους µπροστά στα κακά προµηνύµατα των και-
ρών που έρχονται να µας πλακώσουν.
Έχοντας σηκώσει το βάρος των εµπειριών του 20ού αιώνα και
µε εξασκηµένη µατιά, η Έλλη διέβλεπε έγκαιρα τι µας υπόσχεται το
άµεσο µέλλον. ∆εν ξέρω όµως καθόλου πόσο θα άντεχε η αισιο-
δοξία της αν ήταν υποχρεωµένη να προσθέσει στους ώµους της και
το φορτίο του ανατέλλοντος 21ου αιώνα. Απ’ αυτό τουλάχιστον
γλίτωσε, φεύγοντας διακριτικά µε τη σεµνότητα που είχε σφραγίσει
την προσωπικότητά της. Σε µας αφήνει την απουσία της και τη
σιωπή της. Μαζί µε όσα αναπάντητα ερωτήµατα θα έπρεπε να µας
βασανίζουν σε χρόνους αναπόλησης και περισυλλογής.


31 Οκτωβρίου 2009
___________
http://www.dedalus.gr/article.php?id=16

Η ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ Πάντρεψε τον έρωτα με την επανάσταση

  ΕΦΥΓΕ ΣΤΑ 89 ΤΗΣ.......  

  • «Ήταν τόσο έντονη η ζωή μας, που έκανε για χρόνια ολόκληρα», έγραψε για τη σχέση της με τον Νίκο Μπελογιάννη η Έλλη Παππά- ένα από τα πιο ανήσυχα και μαχητικά πνεύματα του προοδευτικού χώρου που πέθανε προχθές στα 89 της
Έλλη και Νίκος. Δύο αγωνιστές της Αριστεράς που παγιδεύτηκαν σε στημένες κατηγορίες για κατασκοπεία. Η ιστορία τους, η πιο ρομαντική ιστορία έρωτα και επανάστασης, διαδραματίστηκε μέσα στο πιο σκοτεινό μετεμφυλιακό κλίμα. Και τερματίστηκε- αλλά δεν έκλεισε- μιαν αυγή του 1952 όταν ο «Άνθρωπος με το γαρύφαλλο» εκτελέστηκε. Η Έλλη Παππά έμελλε να ζήσει άλλα 57 χρόνια, μέχρι που έλειωσε (την Τρίτη) από γηρατειά.
«Είμαι κομμουνίστρια από κούνια», έλεγε η Έλλη Παππά, και κυριολεκτούσε· άσχετα αν μετά το 1990 είχε αποχωρήσει από το ΚΚΕ και αργότερα τα ΄χωνε και στον Συνασπισμό («ώς πότε θα ψάχνεται;»). Η ζωή της ταυτίστηκε με τους κοινωνικούς αγώνες και παρά τις διαψεύσεις που βίωσε, δεν έπαψε να πιστεύει στις πολιτικές δυνάμεις που επιδιώκουν ριζικές κοινωνικές αλλαγές. Προσφυγοπούλα από τη Σμύρνη, μεγάλωσε στον Πειραιά και συνειδητοποιήθηκε χάριη στα μεγαλύτερα αδέλφια της: τον ασυρματιστή Γιώργο και τη Διδώ, την κατοπινή σπουδαία μυθιστοριογράφο Διδώ Σωτηρίου, που ήταν ο «καλός της άγγελος».
Η Έλλη, η πιο ατίθαση της οικογένειας, αψηφούσε τη δικτατορία του Μεταξά από την εφηβεία της. Προσχώρησε με τους πρώτους στο ΕΑΜ, συνδέθηκε με το ΚΚΕ, ανέπτυξε αντιστασιακή δράση στις εργατικές γειτονιές, ανακατεύτηκε με τον παράνομο Τύπο, κι έπειτα έζησε τα Δεκεμβριανά, τις διώξεις του Εμφυλίου, τις πρώτες εκλογές του 1949. Εκείνη την εποχή γνώρισε τον Νίκο Μπελογιάννη- καθοδηγητή του κομματικού μηχανισμού στην Αθήνα. Ήταν «σύζυγος Ιωαννίδη», αλλά ο έρωτας τα σάρωσε όλα. Και την κομματική ηθική. Όταν τη συλλαμβάνουν παραμονές Χριστουγέννων του 1950 και την πηγαίνουν στην Ασφάλεια, είναι 30 χρονών, έγκυος, και ξέρει ότι κάπου εκεί, στην απομόνωση, είναι ο άντρας της ζωής της. Και τότε αρχίζει το παιχνίδι των μηνυμάτων. Επί επτά μήνες το 1951 γράφουν συνθηματικά στους τοίχους, στα γαλλικά συνήθως, για να ειδοποιήσουν ο ένας τον άλλον ότι κάπου έκρυψαν ένα σημείωμα, γραμμένο σε κουρελόχαρτο, με σπίρτο. Κι έπειτα καταστρέφουν τα «πειστήρια», αφού πρώτα τα απομνημονεύσουν. «Γράφαμε όλες τις εντυπώσεις της ημέρας, τραγουδούσαμε την αγάπη μας και κάπου κάπου μαλώναμε και λίγο», σημείωσε στο βιβλίο της «Γράμματα στον γιο μου. Φυλακές Κάστορος-Αβέρωφ-Καλλιθέας 1955-62» Και διαβάζει κανείς εκεί τα κάλαντα που παρέφθειραν, τα τραγουδάκια σε ρίμα που συμπλήρωναν εναλλάξ, μία σκηνή με το επισκεπτήριο της μάνας του πουδεντου ζήτησε να υπογράψει δήλωση για να σωθεί, τις πνευματικές ανησυχίες που μοιράζονταν, όπως το σχέδιό του για μια «Ιστορία της ελληνικής σκέψης». Κατά τη διάρκεια της πρώτης και της δεύτερης δίκης του ωστόσο δεν ανταλλάσσουν ούτε φιλί. Όμως στο προαύλιο των φυλακών Καλλιθέας αγκαλιάζονται καθημερινά, φτιάχνουν σταυρόλεξα, συντηρούν τις ελπίδες τους. Μέχρι την ώρα της εκτέλεσής του (30/3/52). Όταν την αποφυλακίζουν, το 1963, ο δεύτερος Νίκος της ήταν έφηβος, και σήμερα είναι ένας καταξιωμένος χημικός μηχανικός. Εκείνη, από τα 43 της μέχρι τα 86 της, συνέχισε τον αγώνα με την πένα της, και αργότερα εργάστηκε για τη συνένωση της Αριστεράς «που είχε οικτρό τέλος».
Το Σάββατο η Έλλη Παππά θα ταφεί δίπλα στον Νίκο Μπελογιάννη- πατέρα του γιου της- στο Γ΄ Νεκροταφείο της Κοκκινιάς. Η κηδεία της (στις 10.30) θα είναι πολιτική
  • Με μια ματιά
1920 Γεννιέται στη Σμύρνη
1923 Η οικογένειά της εγκαθίσταται στον Πειραιά
1929 Η 20χρονη αδελφή της Διδώ (που έπειτα από χρόνια θα γράψει «Τα ματωμένα χώματα») της δίνει να διαβάσει αντί για παραμύθια μπροσούρες
1937 Τελειόφοιτη Γυμνασίου, υψώνει με τους συμμαθητές της μια κόκκινη σημαία στην εκκλησία της Κοκκινιάς
1950 Συλλαμβάνεται και οδηγείται στην Ασφάλεια, όπου κορυφώνεται ο έρωτάς της με τον Νίκο Μπελογιάννη. Θα μείνει στη φυλακή 13 χρόνια
1951 Γεννάει στη φυλακή τον γιο τους, που θα τον μεγαλώσει η Διδώ Σωτηρίου
1952 Ο Μπελογιάννης εκτελείται, η Παππά σώζεται επειδή ο γιος της είναι βρέφος
1963 Αποφυλακίζεται και αρχίζει να εργάζεται ως δημοσιογράφος
1967 - 69 Εξόριστη στη Γυάρο
1981 Εκδίδεται το πρώτο της βιβλίο, μέχρι σήμερα έχουν κυκλοφορήσει 17
  • Παιδικά παραμύθια από τη φυλακή
Η Έλλη Παππά κράτησε άσβεστη τη φλόγα που την ένωσε με τον Μπελογιάννη. Τη φλόγα του σώματος και του πνεύματος, των αισθημάτων και της λογικής, της ζωής και της πολιτικής. Όταν βγήκε από τη φυλακή, δούλεψε στη «Δημοκρατική Αλλαγή», όμως τέσσερα χρόνια αργότερα η χούντα τη στέλνει στη Γυάρο. Απολύεται ύστερα από ενάμιση χρόνο επειδή είχε αρρωστήσει, και η ΕΣΣΔ της προτείνει να τη φιλοξενήσει με τον γιο της. Αρνείται επειδή έχει προηγηθεί η εισβολή των Σοβιετικών στην Τσεχοσλοβακία και δουλεύει σε εγκυκλοπαίδειες μέχρι τη Μεταπολίτευση, οπότε περνά ως δημοσιογράφος στο «Έθνος», στη «Μακεδονία», στη «Γυναίκα» γράφοντας παράλληλα βιβλίαφιλοσοφικοπολιτικά δοκίμια κυρίως. Από τα γνωστότερα: «Ο Πλάτωνας στην εποχή μας», «Οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς στο Κεφάλαιο του Μαρξ», «Από το ρωσικό λαϊκισμό στο λαϊκισμό του Στάλιν», «Λένιν χωρίς λογοκρισία και εκτός μαυσωλείου», «Κομμούνα του 1871: επανάσταση του 21ου αιώνα», «Μακιαβέλλι ή Μαρξ», «Αποχαιρετισμός στον αιώνα μου». Το τελευταίο της ήταν το 2006, οι «Μικρογραφίες» με τα λιλιπούτεια παραμυθάκια που σκάρωνε και εικονογραφούσε για τον γιο της, όντας στη φυλακή. Όπως έλεγε, οι «επιζώντες αγωνιστές» σαν εκείνη, που βίωσαν μεγάλες ώρες και (αντίστροφες απ΄ ό,τι περίμεναν) ανατροπές, «έχουν ευθύνη» απέναντι στον εαυτό τους και στις νεώτερες γενιές να ανασκαλέψουν το παρελθόν και «να πάρουν μέρος στον αγώνα των ερωτημάτων και των απαντήσεων».
  • Της Μικέλας Χαρτουλάρη, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2009